Οι Αξιωματικοί της Τεκτονικής Στοάς

Η προέλευση των Αξιωματικών της Στοάς

Είναι γνωστό ότι οι μορφές του σύγχρονου ελευθεροτεκτονισμού δανείστηκαν στοιχεία από τις πρακτικές των αρχαίων οικοδόμων. Ως οργανωμένες ομάδες, οι συντεχνίες των λειτουργικών τεκτόνων διέθεταν μια δομή που απαιτούσε την παρουσία Αξιωματικών. Εκείνος που προήδρευε στη συντεχνία δεν έφερε τον τίτλο του Σεβάσμιου Διδασκάλου εξαρχής. Στη Σκωτία, στις αρχές του 17ου αιώνα, ονομαζόταν Επόπτης και υποβοηθούνταν από έναν ή περισσότερους Διακόνους. Αργότερα, το παλαιότερο γνωστό σκωτσέζικο τεκτονικό τελετουργικό αναφέρει έναν Διδάσκαλο, έναν Επόπτη και έναν Εργάτη (Χειρόγραφο του Εδιμβούργου, 1698).

Η ακριβής σύσταση του Κολλεγίου των Αξιωματικών των αρχαίων λειτουργικών τεκτόνων δεν είναι πλήρως γνωστή, αλλά είναι προφανές ότι υπήρχε τουλάχιστον μια λειτουργία προεδρίας, καθήκοντα εποπτείας και διοίκησης, καθώς και πιο κοινωνικά και φιλανθρωπικά έργα. Τα καθήκοντα που σήμερα θα χαρακτηρίζαμε διοικητικά και οικονομικά φαίνεται να ασκούνταν από κληρικούς προσκείμενους στη συντεχνία, καθώς πολλοί τέκτονες εκείνη την εποχή δεν ήξεραν ούτε να διαβάζουν ούτε να γράφουν.

Καθώς οι αρχαίες τελετές μύησης δεν είναι καλά τεκμηριωμένες, δεν γνωρίζουμε ακριβώς πόσοι Αξιωματικοί απαιτούνταν για αυτές. Ωστόσο, αυτό έγινε σαφέστερο με τη γέννηση του θεωρητικού ελευθεροτεκτονισμού και στη συνέχεια του σύγχρονου ελευθεροτεκτονισμού τον 18ο αιώνα.

Τα Αξιώματα στον σύγχρονο ελευθεροτεκτονισμό

Ο σύγχρονος ελευθεροτεκτονισμός καθόρισε ορισμένα Αξιώματα, τα κυριότερα εκ των οποίων είναι πλέον αμετάβλητα, ενώ άλλα μπορούν να εξελίσσονται ανάλογα με τον χρόνο και τον τόπο. Μεταξύ των αμετάβλητων αξιωμάτων συγκαταλέγονται:

Ένας Σεβάσμιος Διδάσκαλος, ο οποίος προεδρεύει της Στοάς.

Δύο Επόπτες που υποβοηθούν τον Σεβάσμιο Διδάσκαλο.

Ένας Γραμματέας, ο οποίος τηρεί τα αρχεία και συντάσσει τα πρακτικά.

Ένας Ταμίας, ο οποίος διαχειρίζεται τα οικονομικά.

Ένας Νοσοκόμος, Ελεήμων ή Φιλάνθρωπος, ο οποίος ασχολείται με την κοινωνική και φιλανθρωπική πτυχή.

Ένας ή δύο Φύλακες, οι οποίοι μπορεί να ονομάζονται Θυρωρός, Εσωτερικός Φύλακας, Εξωτερικός Φύλακας, Φρουρός, Τρομερός Αδελφός… Στην ηπειρωτική Ευρώπη, υπάρχει συνήθως μόνο ένας Φύλακας, τοποθετημένος στο εσωτερικό της Στοάς.

Εκτός από τους Φύλακες, που έχουν κυρίως τελετουργικό ρόλο, όλα αυτά τα Αξιώματα αποτελούν μια μορφή διοικητικής επιτροπής, απαραίτητης για τη λειτουργία μιας ανθρώπινης κοινωνίας.

Τα υπόλοιπα αξιώματα που αναπτύχθηκαν έχουν τελετουργικό χαρακτήρα και κατέστησαν αναγκαία λόγω της μετάβασης από μια επαγγελματική δομή σε μια μυητική κοινωνία. Είναι σε αυτά τα αξιώματα που παρατηρούνται διαφορές ανάλογα με τη χώρα και την εποχή, και δύο ρεύματα αναπτύχθηκαν παράλληλα: το αγγλικό (και γενικότερα αγγλοσαξονικό) μοντέλο και το ηπειρωτικό, ειδικότερα το γαλλικό.

Οι Αξιωματικοί της Στοάς στις αγγλοσαξονικές χώρες

Ορισμένοι Αξιωματικοί απαιτούνται για την εργασία στις τεκτονικές δικαιοδοσίες των αγγλοσαξονικών χωρών, των οποίων τα καθήκοντα δεν συμπίπτουν απαραίτητα με τα Αξιώματα του γαλλικού και ηπειρωτικού ελευθεροτεκτονισμού. Αυτά τα Αξιώματα είναι:

Ο Άμεσος Πρώην Διδάσκαλος (Immediate Past Master), δηλαδή ο απερχόμενος Σεβάσμιος Διδάσκαλος. Τυγχάνει μεγάλης τιμής στον αγγλοσαξονικό ελευθεροτεκτονισμό και σε ορισμένες Στοές αντικαθιστά τον Σεβάσμιο Διδάσκαλο σε περίπτωση απουσίας του.

Ο Ιερέας (Chaplain), του οποίου το καθήκον είναι να εκφωνεί προσευχές κατά τη διάρκεια των τελετών και να λέει τις ευχαριστίες στα δείπνα. Ο Ιερέας είναι συχνά λειτουργός της θρησκείας του, αλλά αυτό δεν είναι υποχρεωτικό. Σε ορισμένες Στοές, αυτό το καθήκον ανατίθεται στον Άμεσο Πρώην Διδάσκαλο.

Οι Διάκονοι (Deacons, συνήθως μεταφράζονται ως Εμπειρογνώμονες στα γαλλικά), είναι δύο: ο 1ος Διάκονος και ο 2ος Διάκονος. Ο 1ος Διάκονος μεταφέρει τις εντολές του Σεβάσμιου στον 1ο Επόπτη και ο 2ος Διάκονος από τον 1ο στον 2ο Επόπτη. Ωστόσο, το κύριο καθήκον τους είναι να συνοδεύουν τους υποψηφίους κατά τη διάρκεια των τελετών μύησης.

Οι Διαχειριστές (Stewards), συνήθως δύο, ο 1ος και ο 2ος Διαχειριστής. Τα καθήκοντά τους είναι αρκετά ποικίλα. Υποβοηθούν τους Διακόνους όταν αυτοί συνοδεύουν τους υποψηφίους και τους αντικαθιστούν σε περίπτωση απουσίας τους. Κυρίως όμως είναι επιφορτισμένοι με το σερβίρισμα του κρασιού κατά τη διάρκεια των δείπνων και γενικότερα με την οργάνωση αυτών.

Το Κατάστημα συγκεντρώνει τα υπομνήματα και τα εγχειρίδια για τους Αξιωματικούς της Στοάς. Δείτε τη συλλογή.

Ο Διευθυντής Τελετών (Director of Ceremonies, Ritualist, Lecturer) είναι υπεύθυνος για τη ροή του τελετουργικού και μπορεί, αν χρειαστεί, να υπαγορεύει στους άλλους Αξιωματικούς ένα κείμενο που μπορεί να έχουν ξεχάσει (καθώς τα τελετουργικά εκτελούνται από μνήμης). Είναι επίσης υπεύθυνος για την υποδοχή των επισκεπτών στη Στοά.

Ο Στρατάρχης (Marshal) υπάρχει μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σκωτία. Τα καθήκοντά του είναι παρόμοια με εκείνα του αγγλικού Διευθυντή Τελετών και είναι ιδιαίτερα υπεύθυνος για το πρωτόκολλο και την υποδοχή των επισκεπτών. Στις ΗΠΑ, εκτελεί την τελετή της σημαίας και καθοδηγεί τον όρκο πίστης κατά τη διάρκεια των τελετών.

κόσμημα στοάς Αξιωματικών Στοάς στη Σκωτία

Ο Επόπτης των Έργων (Superintendent of the Works, Architect) είναι υπεύθυνος για το τελετουργικό υλικό της Στοάς και φροντίζει ώστε να μην λείπει τίποτα πριν από κάθε τελετή.

Ο Διδάσκαλος της Αρμονίας (Organist, Director of Music, Master of Harmony) είναι υπεύθυνος για τη μουσική κατά τη διάρκεια των τελετών.

Ο Ρήτορας (Orator) δεν εμφανίζεται συστηματικά μεταξύ των Αξιωματικών. Το καθήκον του είναι να εγγυάται τους Τεκτονικούς Νόμους και να εκφωνεί λόγους, ιδιαίτερα μετά τη μύηση νέων Αδελφών. Αυτό το καθήκον ανατίθεται συχνά στον Άμεσο Πρώην Διδάσκαλο, καθιστώντας αυτό το αξίωμα περιττό.

Εκτός από αυτά τα κύρια αξιώματα, υπάρχουν πολλά άλλα καθήκοντα, τα οποία μερικές φορές χρησιμοποιούνται μόνο σε μία Δικαιοδοσία. Στη Σκωτία υπάρχουν τα περισσότερα. Ακολουθούν μερικά παραδείγματα:

Ο Μέντορας (Mentor), στην Αγγλία, είναι επιφορτισμένος με την παρακολούθηση της προόδου των Αδελφών, όντας διαθέσιμος για ερωτήσεις και συμβουλές. Ενθαρρύνει κάθε Αδελφό να βρει έναν προσωπικό μέντορα εντός της Στοάς και συντονίζει όλες τις προσπάθειες υποστήριξης και εκπαίδευσης.

Ο Αρχειοφύλακας (Archivist, Librarian, Historian), ο οποίος διατηρεί τα αρχεία της Στοάς και μερικές φορές διαχειρίζεται μια μικρή βιβλιοθήκη ανοιχτή στους Αδελφούς.

Ο Διαχειριστής Φιλανθρωπίας (Charity Steward), ο οποίος παρακινεί τους Αδελφούς να κάνουν δωρεές και παρουσιάζει τα έργα που θα ήταν σκόπιμο να υποστηριχθούν.

Ο Σημαιοφόρος (Standard Bearer).

Ο Φορέας της Βίβλου (Bible Bearer).

Ο Γκαϊντατζής (Bagpiper).

Ο Βάρδος (Bard).

Όσον αφορά τον αριθμό των Αξιωματικών, αυτό εξαρτάται από τις Δικαιοδοσίες και τις Στοές, αλλά σε κάθε περίπτωση είναι περισσότεροι από ό,τι στον ηπειρωτικό και γαλλικό ελευθεροτεκτονισμό. Συμπεριλαμβανομένου του Άμεσου Πρώην Διδασκάλου και των Βοηθών Αξιωματικών, οι σκωτσέζικες Στοές μπορεί να έχουν έως και 30 Αξιωματικούς. Στην Αγγλία, ο αριθμός είναι περίπου είκοσι, και περίπου δεκαπέντε στην Ιρλανδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι Αξιωματικοί της Στοάς στη Γαλλία και την ηπειρωτική Ευρώπη

Είτε πρόκειται για τον Γαλλικό Τύπο, τον Αρχαίο και Αποδεδεμένο Σκωτικό Τύπο ή τον Ορθό Σκωτικό Τύπο, όλοι οι ηπειρωτικοί τεκτονικοί Τύποι έχουν θεωρητικά τον δικό τους ορισμό για το Κολλέγιο των Αξιωματικών. Στην πράξη, όμως, παρατηρείται μια μορφή ομοιομορφίας γύρω από ένα τυπικό Κολλέγιο δέκα μελών. Ας δούμε όμως πιο προσεκτικά τα διάφορα αξιώματα που υπάρχουν ή υπήρχαν στο παρελθόν.

Ο Ρήτορας είναι υπεύθυνος για τον σεβασμό των Κανονισμών της Στοάς και της Υπακοής, καθώς και για τη διατήρηση της τάξης κατά τη διάρκεια των Εργασιών. Μόνο αυτός μπορεί να επαναφέρει τον Σεβάσμιο στην τάξη. Είναι επίσης επιφορτισμένος με την εκφώνηση λόγων μετά τις τελετές μύησης, κατά τη διάρκεια των δείπνων και των εορτών του ηλιοστασίου. Σε ορισμένες Στοές, κάνει μια εισήγηση σε κάθε Συνεδρία. Το καθήκον του αντιστοιχεί σε αυτό του αγγλοσαξονικού Ρήτορα, αλλά με ισχυρότερη θεσμική εξουσία.

Ο Φύλακας των Σφραγίδων διατηρούσε τη σφραγίδα και τα αρχεία της Στοάς. Αυτό το αξίωμα γενικά δεν υπάρχει πλέον και τα καθήκοντά του έχουν ανατεθεί στον Γραμματέα.

Ο Διδάσκαλος Τελετών είναι ο κατεξοχήν κινητός Αξιωματικός. Όταν οι Εργασίες είναι ανοιχτές, κανείς δεν μπορεί να μετακινηθεί στη Στοά χωρίς να προηγείται αυτός. Εισάγει τους επισκέπτες στη Στοά και μπορεί να διακινεί έγγραφα μεταξύ των διαφόρων Αξιωματικών. Συχνά είναι αυτός που ανάβει τα συμβολικά Φώτα, ξεδιπλώνει το χαλί της στοάς και εκθέτει τον Τόμο του Ιερού Νόμου. Στα παλαιά τελετουργικά, μερικές φορές ήταν αυτός που συνόδευε τους υποψηφίους κατά τη διάρκεια των τελετών μύησης. Το καθήκον του θυμίζει αυτό του αγγλοσαξονικού Διευθυντή Τελετών, αλλά έχει περισσότερα προνόμια κατά τη διάρκεια των τελετών και δεν είναι απαραίτητα επιφορτισμένος με την επίβλεψη της τέλειας εκτέλεσης των Εργασιών, κάτι που είναι συχνά έργο του Εμπειρογνώμονα.

Ο Εμπειρογνώμονας είναι αυτός που εισάγει τους υποψηφίους στη Στοά και τους συνοδεύει κατά τη διάρκεια των τελετών μύησης. Αρχικά, στον Γαλλικό Τύπο, ο Εμπειρογνώμονας δεν ήταν μόνιμος Αξιωματικός, αλλά ένας Αδελφός που οριζόταν για την περίσταση. Στην περίπτωση του Αρχαίου και Αποδεδεμένου Σκωτικού Τύπου, ο όρος Εμπειρογνώμονας μετέφραζε τον όρο Διάκονοι, και αρχικά υπήρχαν δύο. Σήμερα, υπάρχει συνήθως μόνο ένας, ανεξάρτητα από τον τύπο. Θεωρείται συχνά ο ειδικός του τελετουργικού, του οποίου επιβλέπει την ακριβή εκτέλεση. Σε ορισμένες Στοές του Αρχαίου και Αποδεδεμένου Σκωτικού Τύπου, είναι αυτός που προεδρεύει των Εργασιών ελλείψει του Σεβάσμιου. Αντιστοιχεί σε ορισμένα καθήκοντα των Διακόνων και των Στραταρχών της αγγλοσαξονικής παράδοσης.

Ο Τρομερός Αδελφός, ειδικός στον γαλλικό ελευθεροτεκτονισμό, ασκούσε το καθήκον του Θυρωρού και του Εισαγωγέα των υποψηφίων. Μερικές φορές έβαζε τον υποψήφιο να περάσει από τις διάφορες δοκιμασίες. Αυτό το αξίωμα και ο τίτλος έχουν ατονήσει και τα καθήκοντά του μοιράζονται μεταξύ του Θυρωρού και του Εμπειρογνώμονα.

Αξιωματικοί που εργάζονται κατά τη διάρκεια μιας μύησης

Ο Αρχιτέκτονας-Προετοιμαστής (Γαλλικός Τύπος) ή ο Οικονόμος (Ορθός Σκωτικός Τύπος) ήταν επιφορτισμένος με την οικονομική διαχείριση, δηλαδή το υλικό που απαιτείται για τις διάφορες τελετές. Έχοντας συχνά ατονήσει, τα καθήκοντά του ασκούνται σήμερα συνήθως από τον Εμπειρογνώμονα ή τον Διδάσκαλο Τελετών. Αυτό το αξίωμα αντιστοιχεί στον αγγλοσαξονικό Επόπτη των Έργων.

Ο Διδάσκαλος των Δείπνων, επιφορτισμένος με την οργάνωση των δείπνων και των τελετουργικών αγαπών, δεν χρησιμοποιείται από όλες τις Στοές. Αυτό το αξίωμα αντιστοιχεί εν μέρει σε αυτό των αγγλοσαξονικών Διαχειριστών (Stewards), αλλά δεν περιβάλλεται από τις ίδιες τιμές.

Ο Διδάσκαλος της Αρμονίας είναι υπεύθυνος για τη μουσική, όπως και στο αγγλοσαξονικό μοντέλο.

Ο Σημαιοφόρος και ο Ξιφοφόρος γενικά δεν χρησιμοποιούνται πλέον στη Στοά, αλλά παραμένουν σημαντικοί σε εθνικό επίπεδο ορισμένων Μεγάλων Στοών.

Ορισμένες Στοές ή Υπακοές έχουν επιπλέον άλλα αξιώματα, δύο παραδείγματα των οποίων είναι:

Ο Αρχειοφύλακας ή Βιβλιοθηκάριος, που αντιστοιχεί στον αγγλοσαξονικό ομόλογό του.

Ο Magistère, ιδιαίτερα στην Ελβετία, υπεύθυνος για τις συνεδρίες διδασκαλίας που προορίζονται για τους Μαθητές και τους Εταίρους, στη θέση των Εποπτών. Αυτό το καθήκον παρουσιάζει αναλογίες με αυτό του αγγλικού Μέντορα.

Κάθε τεκτονικός Τύπος καθόριζε αρχικά τον αριθμό των Αξιωματικών του, αλλά στην Ευρώπη, και ιδιαίτερα στη Γαλλία, παρακολουθήσαμε κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα μια μορφή ενοποίησης του μοντέλου. Καθώς πολλοί τεκτονικοί συγγραφείς θέλησαν να αντιστοιχίσουν συμβολικά το Κολλέγιο των Αξιωματικών με το Σεφιρωτικό Δέντρο, καταλήξαμε σε μια λίστα δέκα Αξιωματικών, συμπεριλαμβανομένου του Σεβάσμιου. Πλάι σε αυτούς τους δέκα Αξιωματικούς που θεωρούνται ουσιώδεις, συχνά παραμένουν δύο ή τρία καθήκοντα, που θεωρούνται πιο δευτερεύοντα: ο Διδάσκαλος των Δείπνων, ο Διδάσκαλος της Αρμονίας και, σε ορισμένες Στοές, ο Άμεσος Πρώην Διδάσκαλος.

Πώς γίνεται κανείς Αξιωματικός σε μια Τεκτονική Στοά;

Στην Αγγλία, η πρόσβαση στα διάφορα αξιώματα γινόταν πάντα μέσω εκλογών. Στη Γαλλία όμως, υπό το Παλαιό Καθεστώς, οι Στοές ήταν ιδιοκτησία των Σεβάσμιων τους, οι οποίοι ασκούσαν το καθήκον τους ισόβια και επέλεγαν τους Αξιωματικούς τους κατά βούληση. Αυτό το σύστημα εξαφανίστηκε όταν η πρώτη Μεγάλη Στοά της Γαλλίας έγινε η Μεγάλη Ανατολή της Γαλλίας το 1773, δίνοντας τη θέση της σε ένα δημοκρατικό μοντέλο.

Αν και η εκλογική αρχή είναι σήμερα ο κανόνας σε όλες τις τεκτονικές Υπακοές και Δικαιοδοσίες, η ανέλιξη εντός του Κολλεγίου των Αξιωματικών μπορεί να ποικίλλει σημαντικά. Συνήθως, οι μετρητές μηδενίζονται και εκλέγεται ένα νέο Κολλέγιο χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το προηγούμενο. Ωστόσο, ορισμένες Στοές (κυρίως στις ΗΠΑ) έχουν υιοθετήσει ένα σύστημα εσωτερικής ανέλιξης: εκλέγεσαι στην πιο “χαμηλή” θέση και στη συνέχεια, εκτός απροόπτου, ανεβαίνεις μια βαθμίδα κάθε χρόνο, μέχρι να γίνεις Σεβάσμιος. Η ανέλιξη ποικίλλει φυσικά ανάλογα με τα αξιώματα που ασκούνται στη Στοά, αλλά συνήθως καταλήγει ως εξής στις ΗΠΑ: 2ος Διάκονος, 1ος Διάκονος, 2ος Επόπτης, 1ος Επόπτης, Σεβάσμιος.

Σχετικά προϊόντα

Κατηγορίες

Μασονικά διακοσμητικά (ποδιές, σαΐτες, ταινίες ώμου)Σαΐτες & ΚοσμήματαΔώρα κάτω από 20€Ποδιές & πακέταΚοσμήματαΚοσμήματα Σκηνής