Το Τεκτονικό Συμπόσιο

Οι απαρχές του Τεκτονικού Συμποσίου στην Αγγλία

Το έθιμο του κοινού γεύματος υπήρχε ανέκαθεν στον Ελευθεροτεκτονισμό. Τα Συντάγματα του Άντερσον του 1723 αναφέρουν ήδη αυτή την πρακτική, προειδοποιώντας τους Αδελφούς ενάντια στις υπερβολές και τη μέθη! Εκτός από τα Τεκτονικά Συμπόσια που πραγματοποιούνταν στις επιμέρους Στοές, τα Συντάγματα περιγράφουν επίσης το Συμπόσιο που λάμβανε χώρα κατά την ετήσια συνέλευση της Μεγάλης Στοάς.

Το Τεκτονικό Συμπόσιο δεν αποτελεί προφανώς εφεύρεση της Μεγάλης Στοάς του Λονδίνου, αλλά υπήρχε με τη μία ή την άλλη μορφή στις πρώτες κερδοσκοπικές Στοές του 17ου αιώνα. Στο έργο “The Natural History of Staffordshire”, που δημοσιεύθηκε το 1686, ο Robert Plot μας προσφέρει την παλαιότερη περιγραφή της υποδοχής ενός ελευθεροτέκτονα και επιβεβαιώνει ότι πριν από την τελετή, προσφερόταν ένα κολατσιό σε όλα τα μέλη της Στοάς, το οποίο πλήρωνε ο υποψήφιος.

Το έθιμο του Συμποσίου διατηρήθηκε με τη μέγιστη αυστηρότητα από τον αγγλικό Ελευθεροτεκτονισμό. Κάθε τελετουργική Συνεδρία ακολουθείται υποχρεωτικά από ένα Συμπόσιο, κατά τη διάρκεια του οποίου είναι δυνατή η λήψη του λόγου –κάτι που δεν επιτρέπεται κατά τη διάρκεια του ίδιου του τελετουργικού– και πραγματοποιούνται προπόσεις. Τα τραπέζια είναι διατεταγμένα σε σχήμα πετάλου, ο Σεβάσμιος κάθεται στη μέση και οι δύο Επόπτες στα άκρα. Η σημασία του Συμποσίου στον αγγλικό Ελευθεροτεκτονισμό είναι τόσο μεγάλη, που οι Αξιωματικοί που είναι υπεύθυνοι γι’ αυτό (οι Stewarts, δηλαδή οι Διαχειριστές) τιμώνται ιδιαίτερα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, διοργανώνονται “Ladies Nights”, δηλαδή Συμπόσια ανοιχτά στις συζύγους και τις χήρες των ελευθεροτεκτόνων.

Το Τεκτονικό Συμπόσιο στη Γαλλία και την Ευρώπη

Περνώντας στην ευρωπαϊκή ήπειρο, και ιδιαίτερα στη Γαλλία, ο Ελευθεροτεκτονισμός διατήρησε το έθιμο του Τεκτονικού Συμποσίου, με την ίδια διάταξη των τραπεζιών. Τότε ονομάστηκε Συμπόσιο Τάξης, αλλά οι πρακτικές διέφεραν από τα αγγλικά συμπόσια. Στη Γαλλία, το τελετουργικό του Συμποσίου (που χαρακτηρίζεται ως Εργασίες Τραπεζιού) εμπνεύστηκε γρήγορα από τις πρακτικές των στρατιωτικών Στοών. Αναπτύχθηκε τότε μια πολεμική ορολογία: τα ποτήρια έγιναν “κανόνια”, το κρασί “πυρίτιδα”, τα μαχαίρια “σπαθιά”, οι πετσέτες “σημαίες” κ.λπ. Προβλέπονταν ορισμένες επίσημες προπόσεις, καθώς και διάφοροι λόγοι.

Τον 18ο αιώνα, ένα τέτοιο Συμπόσιο πραγματοποιούνταν υποχρεωτικά μετά από κάθε Συνεδρία, αποτελώντας αναπόσπαστο μέρος του τελετουργικού. Η λήψη του λόγου από τους Αδελφούς, η Αλυσίδα της Ένωσης και το πέρασμα του Κορβανά της Χήρας, που σήμερα ανήκουν στο τελετουργικό εντός του Ναού, εμφανίζονταν τότε μόνο κατά τη διάρκεια του Συμποσίου. Τον 19ο αιώνα, αυτά τα στοιχεία μεταφέρθηκαν στο ίδιο το τελετουργικό και η χρήση του Συμποσίου τροποποιήθηκε, ανάλογα με τις Υπακοές. Τις περισσότερες φορές, ο κανονισμός της Υπακοής προβλέπει ότι οι Εργασίες Τραπεζιού πρέπει να πραγματοποιούνται μία φορά το χρόνο, για παράδειγμα κατά τη διάρκεια μιας από τις γιορτές του Αγίου Ιωάννη. Τα γεύματα που ακολουθούν τις τακτικές Συνεδρίες έγιναν έτσι συχνά πιο απλά, πιο λιτά και λιγότερο τελετουργικά, παίρνοντας το όνομα αγάπη (ή αγάπες, στον πληθυντικό). Με την ευκαιρία του Αγίου Ιωάννη του χειμώνα, πολλές Στοές διοργανώνουν επιπλέον συμπόσια ανοιχτά στις συζύγους των ελευθεροτεκτόνων, και μερικές φορές στις οικογένειές τους. Αυτά τα γεύματα ονομάζονται Λευκά Συμπόσια.

Η νηφαλιότητα που συνιστούν τα Συντάγματα του Άντερσον φαίνεται να εφαρμόστηκε γενικά, αλλά από τον 18ο αιώνα, οι ελευθεροτέκτονες απέκτησαν τη φήμη των καλοφαγάδων, που μερικές φορές ενδιαφέρονταν περισσότερο για το καλό φαγητό παρά για τη φιλοσοφία! Και είναι ενδιαφέρον να δούμε το όφελος που αποκόμισε ο Jacques-Étienne Marconis de Nègre για το τελετουργικό μύησης του κόσμημα Memphis-Misraïm, στη ρήση που προηγείται της παρουσίασης του Δισκοπότηρου της πικρίας στον υποψήφιο: “Η ιδέα που σχηματίζουν για εμάς στον κόσμο είναι λανθασμένη […], μας παρουσίασαν ως μια κοινωνία γαστρονόμων: πρόκειται να γνωρίσετε το ποτό που σερβίρεται στα γεύματά μας.” Και πάνω σε αυτό, ο υποψήφιος πίνει το ρόφημα της πικρίας!

Το Τεκτονικό Συμπόσιο στους ανώτερους βαθμούς

Καθώς οι ανώτεροι βαθμοί του REAA γνώρισαν μεγάλη άνθηση στη Γαλλία και την Ευρώπη από τη δεκαετία του 1740, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι ανέπτυξαν με τη σειρά τους τις δικές τους μορφές Τεκτονικών Συμποσίων. Τις περισσότερες φορές εμπνεύστηκαν απευθείας από τις Εργασίες Τραπεζιού της συμβολικής Στοάς, αλλάζοντας μερικές φορές ορισμένους όρους και προσαρμόζοντας κάπως την τελετή ώστε να ανταποκρίνεται στον συμβολισμό του βαθμού.

Έτσι, για παράδειγμα, για τον Γαλλικό Τύπο, στον βαθμό του Εκλεγμένου, τα μαχαίρια αποκαλούνται “Εγχειρίδια” και τα ποτήρια “Κάλπες”· στον βαθμό του Σκωτικού, τα ποτήρια είναι “Κύπελλα”· και στον Ροδόσταυρο, το τραπέζι ονομάζεται “Βωμός” και τα ποτήρια “Δισκοπότηρα”. Και για τον Αρχαίο και Αποδεδεμένο Σκωτικό Τύπο, στον 24ο βαθμό, τα σκεύη που χρησιμοποιούνται διατηρούν τα ίδια ονόματα όπως στη συμβολική Στοά, αλλά το τραπέζι πρέπει υποχρεωτικά να είναι στρογγυλό…

Ωστόσο, μια πραγματική πρωτοτυπία εμφανίζεται στον βαθμό του Ροδόσταυρου, που μας υπενθυμίζει ότι το γεύμα δεν είναι μόνο μια απλή πράξη κοινωνικότητας και ευχάριστης συνύπαρξης, αλλά μπορεί επίσης να αποκτήσει μια πραγματική πνευματική διάσταση. Έτσι, μετά το κλείσιμο των Εργασιών, πραγματοποιείται μια ιδιαίτερη τελετή, που ονομάζεται “Τρίτη Γέφυρα του Ροδόσταυρου” ή “Δείπνο”: συνίσταται στον τελετουργικό διαμοιρασμό άρτου και οίνου, κατά τη διάρκεια ενός τελετουργικού που παραπέμπει τόσο στο εβραϊκό Πάσχα όσο και στη χριστιανική Θεία Ευχαριστία, στο τέλος του οποίου ο άρτος που απομένει καίγεται.

Και μία φορά το χρόνο, τη Μεγάλη Πέμπτη, μια ακόμη πιο παράξενη τελετή γιορταζόταν, αν πιστέψουμε τα τελετουργικά του 18ου αιώνα. Οι Αδελφοί έτρωγαν μαζί ένα ψητό αρνί. Το αρνί έπρεπε να είναι ολόκληρο, και έκοβαν το κεφάλι και τα πόδια πριν τα κάψουν σε μια εστία.

Συμπερασματικά

Σε όλους τους πολιτισμούς, το κοινό γεύμα ξεπερνά την απλή πράξη της διατροφής. Χρησιμεύει στην ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των μελών μιας κοινότητας ή μιας οικογένειας. Ωστόσο, συχνά έχει λάβει μια ιερή διάσταση και έχει ενσωματωθεί στις τελετουργίες πολλών θρησκειών και πνευματικών παραδόσεων.

Σχετικά προϊόντα

Κατηγορίες

Μασονικά διακοσμητικά (ποδιές, σαΐτες, ταινίες ώμου)Σαΐτες & ΚοσμήματαΔώρα κάτω από 20€Ποδιές & πακέταΚοσμήματαΚοσμήματα Σκηνής